Taksimetre nasıl çalışır?
Açılış ücreti, kilometre ücreti ve bekleme ücreti nedir? İstanbul'un güncel tarifesiyle taksimetrenin nasıl işlediğini adım adım açıklıyoruz.
Yayın: Güncelleme:
Taksiye bindiğinizde ekranda yükselen rakam rastgele değildir: taksimetre, belediyenin onayladığı tarifeyi üç ayrı bileşenle uygular. Bu yazıda o üç bileşeni — açılış, kilometre ve bekleme ücretini — İstanbul sarı taksi tarifesindeki güncel rakamlarla açıklıyoruz.
Taksimetre ne ölçer?
Taksimetre iki şeyi aynı anda takip eder: aracın kat ettiği mesafe ve geçen süre. Araç hareket hâlindeyken mesafe, dururken (kırmızı ışık, trafik, yolcunun beklettiği süre) zaman sayacı işler. Ekranda gördüğünüz tutar, yolculuğun başında yazılan açılış ücretine bu iki sayacın eklenmesiyle oluşur.
Açılış ücreti nedir?
Açılış ücreti (indi-bindi), taksimetre açıldığı anda ekrana yazılan sabit tutardır. Yolculuk henüz başlamamış olsa bile bu tutar tahakkuk eder; aracın çağrılması ve tahsis edilmesinin karşılığıdır. İstanbul’da sarı taksiler için açılış ücreti 71,94 ₺‘dir.
Kilometre ücreti nasıl işler?
Açılış ücretinin üzerine, kat edilen her kilometre için birim ücret eklenir. İstanbul’da sarı taksilerde kilometre başına 47,92 ₺ uygulanır. Taksimetre bunu kilometrenin tamamlanmasını bekleyerek değil, kısa aralıklarla (yüz metrelik dilimler hâlinde) işler; bu yüzden ekrandaki tutarın küçük adımlarla arttığını görürsünüz.
Bekleme ücreti ne zaman devreye girer?
Araç durduğunda mesafe sayacı durur, zaman sayacı çalışmaya başlar. İstanbul’da sarı taksiler için bekleme (zaman) tarifesi saatte 598,90 ₺‘dir — yaklaşık dakikada 10 ₺. Yoğun trafikte ilerlenen mesafe az olsa bile tutarın artmasının nedeni budur.
Minimum ücret kuralı
Kısa mesafeli yolculuklarda hesaplanan tutar belirli bir eşiğin altında kalırsa, taksimetrenin gösterdiği rakam yerine minimum ücret ödenir. İstanbul’da sarı taksiler için minimum ücret 230,00 ₺‘dir. Yani 2 kilometrelik bir yolculukta taksimetre daha düşük bir rakam gösterse bile ödenecek tutar 230 ₺‘dir.
Örnek hesap
10 kilometrelik, hiç beklemesiz bir yolculuğu ele alalım:
- Açılış ücreti: 71,94 ₺
- Mesafe ücreti: 10 × 47,92 ₺ = 479,20 ₺
- Toplam: 551,14 ₺
Sonuç minimum ücretin (230 ₺) üzerinde olduğu için taksimetrenin gösterdiği tutar geçerlidir. Aynı yolculukta 10 dakika beklenseydi, üzerine yaklaşık 100 ₺ daha eklenecekti. Köprü, otoyol ve tünel geçişleri tarifeye dâhil değildir; bunlar yolculuk sonunda ayrıca yansıtılır.
Sık Sorulan Sorular
Taksimetrede gece tarifesi var mı?
İstanbul’da gece ve gündüz için ayrı tarife uygulanmaz. Haftanın her günü ve her saatinde aynı açılış, kilometre ve bekleme ücretleri geçerlidir.
Trafikte beklerken ücret işlemeye devam eder mi?
Evet. Araç durduğunda mesafe sayacı durur ama zaman sayacı çalışır ve saatlik bekleme tarifesi üzerinden ücret işlemeye devam eder.
Köprü ve otoyol ücretlerini kim öder?
Geçiş ücretleri taksimetre tarifesinin dışındadır ve yolcuya aittir. Bu tutarlar taksimetrede görünmez, yolculuk sonunda toplam ücrete eklenir.
Taksimetre açılmazsa ne yapmalıyım?
Yolculuk başlamadan taksimetrenin açılmasını isteyin. Açılmadığı durumlarda yolculuğu sürdürmek zorunda değilsiniz; plaka numarasını not ederek belediyenin ulaşım denetim birimine bildirebilirsiniz.